44. «Γυρίστε το γαλαξία με ωτοστόπ» του Ντάγκλας Άνταμς, Εκδόσεις Μίνωας (2023), Πρώτη έκδοση Pan Books (1979). / 44. “The Hitchhiker's Guide to the Galaxy” by Douglas Adams, Minoas Publications (2023), first published by Pan Books (1979).

 

For English, please, scroll down! Thank you! :) 

44. «Γυρίστε το γαλαξία με ωτοστόπ» του Ντάγκλας Άνταμς, Εκδόσεις Μίνωας (2023), Πρώτη έκδοση Pan Books (1979).

Α) Η ΥΠΟΘΕΣΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

        Ο τριανταδυάχρονος Άρθουρ Ντεντ, κάτοικος του Λονδίνου, σώζεται από τον εξωγήινο φίλο του, Φορντ Έσκορτ, λίγες μόλις στιγμές πριν από την καταστροφή της Γης από τους επίσης εξωγήινους Βόγκον και ξεκινά μαζί του μία περιπλάνηση στο διάστημα. Ταξιδεύοντας κρυφά μέσα σε ένα διαστημόπλοιο των τρομερών Βόγκον, γίνονται αντιληπτοί από τους τελευταίους, πετιούνται στο κενό κι από εκεί σώζονται από το διαστημόπλοιο «Χρυσή Καρδιά», στο οποίο επιβαίνουν ο κυβερνήτης του Γαλαξία μας, Ζάφοντ Μπίμπλιμπροξ και η αστροφυσικός και μαθηματικός φίλη του, Τρίλιαν. Μαζί καταλήγουν στον πανάρχαιο πλανήτη Μαγραθέα. Εκεί μαθαίνουν ότι οι κάτοικοί του δημιούργησαν στο παρελθόν το σύνολο των γνωστών πλανητών αλλά πλέον βρίσκονται σε έναν μακραίωνο ύπνο, λόγω οικονομικής κατάρρευσης του τόπου τους. Στην πορεία ανακαλύπτουν ότι οι πανέξυπνοι κάτοικοί του δεν είναι άλλοι από τα ποντίκια. Μαθαίνουν, μάλιστα, ότι αυτά δε βρέθηκαν τυχαία στη Γη αλλά ήταν εκεί με σκοπό την ολοκλήρωση κάποιου επιστημονικού/πειραματικού τους έργου. Άρα, στην πραγματικότητα, δεν ήταν οι άνθρωποι αυτοί που επί χρόνια πειραματίζονταν με τους ποντικούς αλλά ακριβώς το αντίστροφο. Διακρίνοντας την πρόθεση των ποντικών της Μαγραθέας να πειραματιστούν με τον εγκέφαλο του γήινου Άρθουρ, οι τέσσερις φίλοι ξεφεύγουν με τη «Χρυσή Καρδιά» με προορισμό ένα εστιατόριο στο τέλος του σύμπαντος.

Β) ΤΑ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

        Αν και το βιβλίο φαίνεται αρχικά αρκετά παράξενο στο μη εξοικειωμένο με τη λογοτεχνία επιστημονικής φαντασίας αναγνώστη, κάνοντάς τον να αμφιβάλει σοβαρά για την επιλογή του να το διαβάσει, έχει αρκετές αρετές.

Καταρχάς είναι ένα βιβλίο με πολύ χιούμορ. Προκαλεί ευθυμία στον αναγνώστη του. Ανάμεσα στους σκοπούς της ανάγνωσης δεν είναι και η ψυχαγωγία;

Επιπρόσθετα, κάνει το μυαλό του να σκεφτεί λίγο διαφορετικά, να ξεφύγει λίγο από το ρεαλισμό και να βάλει τη φαντασία του να δουλέψει πάνω στο τί περίεργο, επικίνδυνο και διασκεδαστικό μπορεί να συμβαίνει στην απεραντοσύνη του σύμπαντος στο οποίο ζούμε.

Θα μπορούσε κανείς να χαρακτηρίσει το σύγγραμμα αυτό έως και φιλοσοφικό. Μέσα από αμέτρητες μεταφορές, παρουσιάζονται οι προβληματισμοί του συγγραφέα για την τεχνολογία γενικότερα, την εξέλιξη της ρομποτικής ειδικότερα, τα πειράματα πάνω στα ζώα, τη γένεση του σύμπαντος, το νόημα της ζωής, το μέγεθος του σύμπαντος, τη θέση του πλανήτη μας μέσα στον κόσμο, την πιθανή σχέση ενός απίστευτα απώτερου μέλλοντος ανάμεσα σε γήινες και εξωγήινες μορφές ζωής και πολλά άλλα ζητήματα.

Από ό,τι κατάλαβα, το εν λόγω βιβλίο φαίνεται ακόμη πιο απολαυστικό στους Βρεττανούς αναγνώστες που το διαβάζουν απευθείας στα αγγλικά. Αυτό συμβαίνει διότι ο συγγραφέας του βιβλίου είναι Άγγλος ενώ κατά τη συγγραφή εργάζεται και ως επιτυχημένος γλωσσοπλάστης, επινοώντας ευφάνταστα αγγλικά ονόματα πλασμάτων, τοπωνύμια, ονομασίες τεχνολογικών επιτευγμάτων κ.λ.π.. Αυτό γίνεται αντιληπτό και από τον ξένο αναγνώστη που διαβάζει το έργο υπό μετάφραση αλλά ίσως όχι τόσο έντονα όσο στο Βρετανό.

Όσον αφορά στην ανάγνωση του βιβλίου, αυτή κυλά γρήγορα, εύκολα κι ευχάριστα. Επίσης το μέγεθος του βιβλίου είναι μέτριο οπότε ούτε απογοητεύει με τη συντομία του ούτε κουράζει με το μεγάλο όγκο του. (Εμένα, βέβαια, μου αρέσουν πολύ τα τεράστια βιβλία!)

Τέλος, το βιβλίο είναι αρκετά απλά γραμμένο, έτσι ώστε θα μπορούσαν να το διαβάσουν ευχάριστα άτομα όλων των ηλικιών, από 10 ως 110 ετών!

Μια καλή, λοιπόν, καλοκαιρινή επιλογή είναι το βιβλίο του Ντάγκλας Άνταμς «Γυρίστε το γαλαξία με ωτοστόπ», που ξεκουράζει το μυαλό ταξιδεύοντάς το σε φανταστικούς κόσμους.

Γ) ΤΑ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

Το υπό παρουσίαση βιβλίο του Ντάγκλας Άνταμς σίγουρα δεν είναι για όλους. Πρέπει να είναι κανείς εξοικειωμένος με το σουρεαλισμό και τη φαντασία, έτσι ώστε να απολαύσει την ανάγνωσή του. Αναμφίβολα, οι αναγνώστες που προτιμούν το ρεαλισμό ή τα ιστορικά μυθιστορήματα που βασίζονται σε αληθινά γεγονότα, δε θα το βρουν ενδιαφέρον και απολαυστικό. Ομολογώ, ότι ακόμη κι εγώ η ίδια, που έχω αναπτυγμένη φαντασία και μου αρέσει να συλλογίζομαι πώς μπορεί να είναι διαφορετικοί πλανήτες και κόσμοι που υπάρχουν στο σύμπαν μας, αρχικά αμφέβαλα πολύ με την επιλογή μου να αγοράσω και να διαβάσω αυτό το βιβλίο. Μου φάνηκε μέχρι και «παιδικό». Βέβαια, εν συνεχεία, η αγάπη μου για την ανακάλυψη του «διαφορετικού», με κέρδισε κι έτσι τελικά χάρηκα την ανάγνωσή του.

Στο βιβλίο δε θα μπορούσε μάλλον να πει κανείς πως υπερέχει το θαυμάσιο πλάσιμο χαρακτήρων ή η εξαίσια πλοκή της αφήγησής του. Όλα τα στοιχεία του υπάρχουν με μέτρο. Είναι τόσα όσα δημιουργούν τελικά ένα επιτυχημένο σύνολο που εξυπηρετεί το στόχο του: Να περιγράψει ένα ευχάριστο κι ενδιαφέρον ταξίδι σε δυνητικούς κόσμους που μπορεί να υφίστανται μακριά από τη Γη, τέρποντας τον αναγνώστη.

Την πολυπλοκότητα και τη φαντασία, πάλι, που υπάρχει στο νέο λεξιλόγιο και στην ονοματοδοσία έμβιων πλασμάτων, κόσμων και τεχνολογικών συσκευών, όπως προειπώθηκε, μπορούν λίγο περισσότερο να την απολαύσουν οι Βρετανοί που το διαβάζουν στη γλώσσα τους, σε σύγκριση με τους ξένους αναγνώστες.

Τέλος, ίσως η ιστορία που περιγράφεται στο βιβλίο, να δυσαρεστούσε τους βαθιά θρησκευόμενους αναγνώστες όλων των θρησκευμάτων του πλανήτη, από την άποψη ότι κατά την πλοκή του αποκαλύπτεται ότι η Γη αλλά και άλλοι κόσμοι είναι σημιουργικό έργω των ευφυέστατων γνωστών μας ποντικών. Χρειάζεται χιούμορ και κανένας φανατισμός ή προκατάληψη, έτσι ώστε να χαρεί κανείς την ωραία διαστημική περιπέτεια του βιβλίου, όπως περίπου κανείς απολαμβάνει τη μοναδική και ανεπανάληπτη «Οδύσσεια» του Ομήρου, που περιγράφει μυθικούς κόσμους και θεότητες, που είναι απλώς υπέροχα αποκυήματα της φαντασίας των αρχαίων ημών προγόνων.

Δ) ΣΚΕΨΕΙΣ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

Ανέκαθεν ο άνθρωπος είχε την τάση να προσπαθεί να κατανοήσει και να φανταστεί τον κόσμο μέσα στον οποίο ζει. Άλλοτε, λοιπόν, φιλοσοφούσε και άλλοτε απολάμβανε να γράφει σχετικά λογοτεχνικά έργα. Ουκ ολίγα έργα γραμματείας που πραγματεύονται το εν λόγω θέμα είναι γνωστά στο παγκόσμιο αναγνωστικό κοινό. Ξεκινώντας από τους αρχαίους ελληνικούς μύθους, συνεχίζοντας με το Λουκιανό το Σαμοστατέα (2^ος μ.Χ. αιώνας), προχωρώντας πολύ αργότερα στο Γάλλο Ιούλιο Βερν και φτάνοντας στους λογοτέχνες των 20^ου και 21^ου αιώνα, μπορεί κανείς να ανακαλύψει και να απολαύσει πολλά επιτυχημένα συγγράμματα που πραγματεύονται τα ταξίδια στο άγνωστο διάστημα, τη μορφή και τα έμβια όντα των άλλων πλανητών και τα τεχνολογικά επιτεύγματα του μέλλοντος.

Η ίδια αγάπησα την επιστημονική φαντασία από τα παιδικά μου χρόνια, παρακολουθώντας τη γαλλική σειρά κινουμένων σχεδίων «Μια φορά κι έναν καιρό στο διάστημα», καθώς και τη Βρετανική σειρά «Doctor Who». Προκαλούσαν έντονα τη φαντασία μου και την ευχαριστούσαν ταυτόχρονα. Σε ηλικία 11 ετών άρχισα μάλιστα να γράφω και να εικονογραφώ κι εγώ το δικό μου μυθιστόρημα επιστημονικής φαντασίας, με τίτλο «Ο πιο όμορφος πλανήτης», που όμως εγκατέλειψα σε πρώιμο στάδιο, στο όνομα της απόλυτης αφοσίωσης στα σχολικά μου μαθήματα καθώς και αισθανόμενη αμηχανία όταν άρχισαν να μου το ζητούν και να το διαβάζουν οι συγγενείς μου. Μάλλον κακώς ντράπηκα τότε και δεν το συνέχισα. Ποτέ, όμως, δεν είναι αργά.

Τί να κρύβει, λοιπόν, το άπειρο σύμπαν που μας περιβάλλει; Είναι τόσο δύσκολο για τον ανθρώπινο νου να συλλάβει την έννοια του απείρου! Πάντα νόμιζα πως θα τρελαθώ όταν το συλλογιζόμουν. Για το ανθρώπινο μυαλό, το κάθε τί βρίσκεται μέσα σε κάτι άλλο. Όμως το σύμπαν πού βρίσκεται; Με βάση την προηγούμενη λογική, δεν πρέπει κι αυτό να βρίσκεται κάπου άλλου;

Και όσον αφορά στα έμβια όντα που υπάρχουν στο σύμπαν, πού και πώς είναι αυτά; Εικάζω ότι είναι πολύ διαφορετικά από τους ανθρώπους, έχοντας μορφές που δεν μπορεί ένας γήινος να φανταστεί ή καν να αντιληφθεί ποτέ με τις πέντε του αισθήσεις, τουλάχιστον με τη χρήση των σημερινών τεχνολογικών μέσων.

Ο Ντάγκλας Άνταμς μας δίνει τη δική του απολαυστική εκδοχή για τον κόσμο που υπάρχει έξω από τον πλανήτη μας. Αν, βέβαια, υπάρχουν άπειροι πλανήτες και κόσμοι γύρω μας, όπου συμβαίνουν άπειρα διαφορετικά πράγματα, δε θα μπορούσε, άραγε, ασύλληπτα μακριά να υπάρχει και ο κόσμος που φαντάστηκε ο νους του Άνταμς;

Όσον αφορά στο σουρεαλιστικό και διασκεδαστικό χαρακτήρα του βιβλίου του Άνταμς, τώρα, ωραίο είναι, κατά τη γνώμη μου, να υφίστανται και τέτοια είδη γραφής. Γιατί η διαφορετικότητα έχει την ικανότητα να ξεκουράζει το μυαλό, να το απαλλάσσει από την ανία, να οξύνει τη φαντασία του και να του διαμορφώνει νέα μονοπάτια στοχασμού.

 

44. “The Hitchhiker's Guide to the Galaxy” by Douglas Adams, Minoas Publications (2023), first published by Pan Books (1979).

A) PLOT SUMMARY

Arthur Dent, a thirty-two-year-old resident of London, is rescued by his extraterrestrial friend Ford Escort only moments before the Earth is destroyed by another alien species, the Vogons. Together they embark on an extraordinary journey through space.

Having secretly boarded a Vogon spacecraft, they are eventually discovered by its ruthless crew and are thrown out into the vacuum of space. Fortunately, they are rescued by the spaceship Heart of Gold, whose passengers include Zaphod Beeblebrox, the President of the Galaxy, and his friend Trillian, an astrophysicist and mathematician.

Together they travel to the ancient planet Magrathea. There they learn that its inhabitants were once the creators of all the known planets in the universe but have remained in a deep hibernation for centuries following the economic collapse of their civilization. As the story unfolds, they discover that the extraordinarily intelligent inhabitants of Magrathea are, in fact, the mice. Moreover, they learn that the mice did not end up on Earth by accident; they had been there in order to complete one of their scientific experiments. Thus, contrary to what humans had always believed, it was not people who had been experimenting on mice for generations, but precisely the other way around.

When the mice reveal their intention to experiment on Arthur's brain, the four companions escape aboard the Heart of Gold, setting course for a restaurant located at the very end of the Universe.

B) THE BOOK'S STRENGTHS

Although The Hitchhiker's Guide to the Galaxy may initially strike readers unfamiliar with science fiction as rather bizarre—perhaps even making them question their decision to read it—it possesses a number of remarkable qualities.

First and foremost, it is an exceptionally humorous novel. It entertains the reader from beginning to end and repeatedly provokes genuine laughter. After all, is not entertainment one of the fundamental purposes of reading?

Furthermore, the novel encourages readers to think beyond the boundaries of everyday reality. It invites them to set realism aside for a while and allow their imagination to explore the strange, dangerous, and amusing possibilities that might exist somewhere within the vastness of the Universe.

One could even describe this work as philosophical. Through countless metaphors and satirical situations, Adams reflects upon a wide range of profound issues, including technology in general, the future of robotics, animal experimentation, the origin of the Universe, the meaning of life, the immensity of space, humanity's place within the cosmos, and the potential relationship that may one day exist between terrestrial and extraterrestrial forms of life. These themes, among many others, are cleverly interwoven into a narrative that is both entertaining and intellectually stimulating.

From what I have understood, the novel is probably even more enjoyable for British readers who experience it in its original language. Douglas Adams was not only an outstanding writer but also an exceptionally inventive linguist. He delighted in coining imaginative English names for alien species, planets, technologies, and countless other fictional entities. Although this creativity remains perceptible in translation, it is undoubtedly appreciated more fully by readers of the original English text.

The reading experience itself is smooth, fast-paced, and highly enjoyable. Moreover, the novel is of moderate length: it is neither disappointingly short nor overwhelmingly long. (Personally, however, I have always had a particular fondness for very long books!)

Finally, the language is remarkably accessible. As a result, the novel can be enjoyed by readers of virtually every age—from ten to one hundred and ten.

For all these reasons, The Hitchhiker's Guide to the Galaxy makes an excellent choice for summer reading. It allows the mind to relax while simultaneously transporting it to imaginative worlds far beyond our own.

C) THE BOOK'S WEAKNESSES

The book under review is certainly not for everyone. In order to fully appreciate it, readers should be comfortable with surrealism and imaginative fiction. Those who generally prefer realism or historical novels based on true events are unlikely to find it either engaging or enjoyable.

I must admit that even I, despite having a vivid imagination and a genuine fascination with imagining what other planets and worlds throughout the Universe might be like, initially had serious doubts about buying and reading this novel. At first, it even struck me as somewhat childish. Eventually, however, my love of discovering the unusual and the unfamiliar prevailed, and I found myself thoroughly enjoying the experience.

It would probably be inaccurate to claim that the novel's greatest strengths lie either in exceptionally profound character development or in an extraordinarily intricate plot. Instead, every literary element is presented in balanced proportions. Together they form a harmonious whole that successfully fulfils the author's purpose: to offer readers an entertaining and captivating journey through hypothetical worlds that may exist far beyond the Earth.

As mentioned previously, the richness of Adams' imagination is also reflected in the remarkable vocabulary he creates, particularly in the names he invents for living creatures, planets, civilizations, and futuristic technologies. Readers of the original English edition—especially British readers—are naturally able to appreciate this linguistic creativity more fully than those reading the novel in translation.

Finally, some deeply religious readers, regardless of their faith, might find one aspect of the story somewhat unsettling. During the course of the novel it is revealed that the Earth—and indeed many other worlds—was created by the extraordinarily intelligent beings we know as mice. To enjoy this delightful space adventure, however, one must approach it with a sense of humour and without fanaticism or prejudice. In much the same way that readers delight in Homer's incomparable Odyssey, despite its mythical gods, monsters, and imaginary worlds, Adams' novel should be appreciated as a brilliant work of creative imagination rather than as a statement about reality.

D) REFLECTIONS AFTER READING THE BOOK

Throughout history, human beings have always sought to understand and imagine the universe in which they live. Sometimes they have approached this quest through philosophy, while at other times they have expressed it through literature. Numerous literary works devoted to this timeless subject have become part of the world's cultural heritage. Beginning with the myths of ancient Greece, continuing with Lucian of Samosata (2nd century AD), then many centuries later with the French novelist Jules Verne, and finally with the science-fiction writers of the twentieth and twenty-first centuries, readers can discover and enjoy a wealth of remarkable works exploring journeys into the unknown reaches of space, the appearance and inhabitants of distant worlds, and the technological achievements of the future.

As for myself, I fell in love with science fiction during my childhood while watching the French animated television series Once Upon a Time... Space and the British television series Doctor Who. Both stimulated my imagination immensely while providing endless enjoyment. At the age of eleven, I even began writing and illustrating my own science-fiction novel entitled The Most Beautiful Planet. Unfortunately, I abandoned it at a very early stage, choosing instead to devote myself entirely to my school studies. At the same time, I felt rather embarrassed when members of my family began asking to read it. Looking back, I believe I should not have been so shy or given it up so easily. Fortunately, however, it is never too late.

What, then, does the infinite Universe surrounding us truly conceal? The very concept of infinity is extraordinarily difficult for the human mind to comprehend. Whenever I reflected upon it, I almost felt overwhelmed. Human beings instinctively assume that everything exists within something else. But where, then, does the Universe itself exist? Following that line of reasoning, should it not also be contained within something beyond itself?

And what of the living beings that may inhabit the cosmos? Where might they exist, and what might they be like? I imagine that they are vastly different from human beings, possessing forms that no person on Earth could ever fully imagine—or perhaps even perceive through our five senses—at least not with the technological means currently available to us.

Douglas Adams offers readers his own wonderfully imaginative interpretation of the reality that may exist beyond our planet. Indeed, if the Universe contains infinitely many worlds in which infinitely many different events are taking place, could it not be possible that, somewhere unimaginably far away, there exists a world resembling the one conceived by Adams' extraordinary imagination?

Finally, regarding the surreal and humorous character of Adams' novel, I believe that literature greatly benefits from works of this kind. Diversity in writing has the power to refresh the mind, free it from monotony, stimulate the imagination, and open entirely new paths of thought. For that reason alone, books such as The Hitchhiker's Guide to the Galaxy deserve an important place within the rich and varied landscape of world literature.